سوسول فا

بایگانی‌ها گردشگری - صفحه 4 از 5 - سوسول فا - پرتال تفريحي,سرگرمي,دانلود فیلم,آهنگ

جمعه , ۳۱ شهریور , ۱۳۹۶
پخش اختصاصی
اس ام اس جدید
آرشیو
آشپزی
آرشیو
نام محلی پایتخت داریوش بزرگ است؛ که از لحاظ وسعت، عظمت و شکوه، مهمترین مجموعه باستانی هخامنشی در ایران است.

 

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

این مجموعه بی‌نظیر در دامنه کوه رحمت (کوه مهر)، در مقابل جلگه مرودشت و ۵۵ کیلومتری شمال شرقی شیراز قرار دارد. یونانیان و به تبع آنها اروپاییان، گاهی آن را «پرسه پلیس»، «پرسَپُلیس» یا «پرسپولیس» (persepolis) می‌خوانند.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

اما نام تاریخی آن که در کتیبه‌های کاخ‌ها ثبت شده، پارسَه (parsa) به معنای شهر مردمان پارسی است.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

آثار تاریخی به جای مانده در آن، از باشكوه‌ترین مجموعه‌های تاریخ ایران و جهان است. این بنا در زمان داریوش اول از پادشاهان هخامنشی در سال ۵۱۸ قبل از میلاد به قصد ایجاد پایتختی آیینی در جلگه مرودشت، بر دامنه كوه مقدس رحمت (كوه مهر) بنیان نهاده شد و ساخت آن جمعا حدود ۱۲۰ سال به طول انجامید.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

مجموعه تخت جمشید به وسعتی حدود ۱۳۵۰۰۰ متر مربع و تماما از سنگ ساخته شده است.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

در میان سنگها از هیچ گونه ملاتی استفاده نشده اما در بعضی نقاط، سنگها را با بست‌های آهنی به نام دم چلچله‌ای به هم اتصال داده‌اند و از چفت‌هایی سربی استفاده کرده‌اند.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

مجموعه تخت جمشید شامل هفت كاخ (تالار)، نقوش برجسته، پلكان‌ها،‌ ستون‌ها، ‌و دو آرامگاه سنگی است.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

جمعا بیش از سه هزار نقش برجسته در ساختمان‌ها و مقبره‌های تخت جمشید وجود دارد كه به طرز خارق العاده‌ای هماهنگ است.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

در قسمت بالای تخت جمشید، در دامنه كوه رحمت، دو آرامگاه وجود دارد كه آرامگاه اردشیر دوم و اردشیر سوم است.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

تخت جمشید حدود دویست سال محل سكونت شاهان هخامنشی بوده تا اینکه در ۳۳۰ پ.م. اسكندر مقدونی (که ایرانیان او را گجسته، بنفرین، پلید و دیو خو نامیده‌اند) آن را سوزاند.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

تاریخ نگاران در مورد علت این آتش‌سوزی اتفاق رای ندارند. عده‌ای آن را ناشی از یک حادثه غیر عمدی می‌دانند، عده‌ای دلیلش را آتش زدن آن به دست اسکندر دیو خو به تلافی ویرانی شهر آتن (و معبد آرتیمیس در آن) به دست خشایارشا می‌دانند.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

البته نظرات دیگری نیز در این مطرح است؛ برای مثال برخی بر این باورند که نابودی تخت جمشید به دست اسکندر مقدونی روی نداده و حتی بر این باورند که پای اسکندر مقدونی هیچگاه به این منطقه نرسیده است.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

از آنچه امروز از تخت جمشید بر جای مانده، تنها می‌توان تصویر مبهمی از شکوه و عظمت کاخها در ذهن مجسم کرد.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

با این همه می‌توان به مدد یک نقشه تاریخی که جزئیات معماری ساختمان کاخها در آن آمده باشد و اندکی بهره‌گیری از قوه تخیل، به اهمیت و بزرگی این کاخها پی برد.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

نکته‌ای که سخت غیر قابل باور می‌نماید، این واقعیت است که بخش‌‌هایی از این مجموعه عظیم و ارزشمند، هزاران سال زیر خاک مدفون بوده تا اینکه در حدود ۷۰ سال قبل کشف شد.

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران
تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران
تصاویرتخت جمشید، پر بازدید کننده ‌ترین بنای تاریخی ایران

تنگه چاهکوه در موقعیت جغرافیایی در استان هرمزگان و شرق جزیره قشم واقع است. دره یا تنگه چاهکوه،در بخش شهاب از توابع شهرستان قشم،دره ای به عمق ۱۰۰ متر، نمایشی از فرسایش سنگهای رسوبی است.

این دره در ۷۰ کیلومتری شهر قشم و در کنار روستای چاهوی شرقی،در بخش غربی ساحل شمالی جزیزه قشم قرار دارد و یکی از مهم ترین جاذبه های گردشگری جزیزه قشم است. این دره شگفت انگیز،در دل کوه سنگی یکپارچه که به شکل ضربدر برش خورده قرار دارد .

چاهکوه در ابتدا عریض و با دیواره های بلند در برابر دیدگان مخاطب ظاهر می شود،ولی به تدریج از عرض آن کاسته تا جایی که عبور از میان آن دشوار می شود،این درحالی است که ارتفاع دیواره ها همچنان زیاد است و به همین دلیل داخل دره نور کمی وجود دارد.

 

تصاویری بسیار زیبا ودیدنی از تنگه ی چاهکوه در قشم

تصاویری زیبا از دره چاهکوه در جزیره قشم

 تصاویری بسیار زیبا ودیدنی از تنگه ی چاهکوه در قشم

تصاویری زیبا از دره چاهکوه در جزیره قشم

 تصاویری بسیار زیبا ودیدنی از تنگه ی چاهکوه در قشم

تصاویری زیبا از دره چاهکوه در جزیره قشم

 تصاویری بسیار زیبا ودیدنی از تنگه ی چاهکوه در قشم

تصاویری زیبا از دره چاهکوه در جزیره قشم

 تصاویری بسیار زیبا ودیدنی از تنگه ی چاهکوه در قشم

تصاویری زیبا از دره چاهکوه در جزیره قشم

 تصاویری بسیار زیبا ودیدنی از تنگه ی چاهکوه در قشم

تصاویری زیبا از دره چاهکوه در جزیره قشم

 تصاویری بسیار زیبا ودیدنی از تنگه ی چاهکوه در قشم

تصاویری زیبا از دره چاهکوه در جزیره قشم

 تصاویری بسیار زیبا ودیدنی از تنگه ی چاهکوه در قشم

شهر تاریخی و توریستی ماسوله، یکی از نقاط تاریخی، سرسبز و خوش آب و هوای شمال ایران با هوای مه آلود، تابستانهای خنک و زمستانهای پر برف است. ماسوله در جنوب غربی استان گیلان واقع است.

 

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

تصاویری از زیبایی های دیدنی ماسوله در گیلان

دیدنی های ماسوله

پارک تفریحی ساحلی میرمهنا در ساحل شمالی و شمال غربی جزیره کیش دیدنی است. اسکله تفریحی میرمهنا نیز در این پارک واقع است. این پارک بزرگ عمومی از مسجد خاتم الانبیاءتا میدان جاسک در نوار ساحلی امتداد دارد و تنها اسکله ماهیگیری میرمهنا در میان نوار ساحلی سبب شده تا پارک به دو بخش مجازی فاز یک (از مسجد خاتم تا اسکله ماهیگیری) و فاز دو ( بعد از اسکله ماهیگیری تا میدان جاسک) تقسیم شود.

معرفی پارک ساحلی میرمهنا در کیش + تصاویر

در فاز یک پارک به مساحت حدود ۴۱ هزار متر مربع با مسیرهای پیاده رو، آلاچیق ها و محل های پخت کباب و پارکینگ پذیرای گردشگران است و از ویژگی های فاز یک پارک آن است که جنب مسجد خاتم الانبیا، نمازخانه ساحلی، بازار عرب ها، کتابخانه عمومی، بازار ماهی فروشی و تماشای ماهی های تازه جنوب مسیر دوچرخه، چند بوفه و چایخانه قرار دارد. همچنین بیشتر اوقات در انتهای فاز یک پارک در کنار اسکله ماهیگیری می توان از تماشای لاک پشت های آزاد لذت برد.

معرفی پارک ساحلی میرمهنا در کیش + تصاویر

گردشگران و ساکنان می توانند بر روی اسکله تفریحی میرمهنا و در زمان های مجاز ماهی گیری کنند. ولی شنا کردن دمعرفی پارک ساحلی میرمهنا در کیش + تصاویرر محدوده پارک ممنوع است . فاز دو به مساحت حدود ۵۰ هزار متر مربع در دست انجام و محوطه سازی آن به اتمام رسیده است. دو زمین بازی کودکان نیز در فاز دو ساخته خواهد شد. ویژگی فاز دوی پارک آن است که جنب مسجد قدیمی جامع سفین و محله بومیان کیش قرار دارد.

معرفی پارک ساحلی میرمهنا در کیش + تصاویر

اسکله تفریحی میر مهنا :

اسکله تفریحی میرمهنا در شمال جزیره کیش و در پارک تفریحی ساحلی میرمهنا واقع است. این اسکله در سال ۱۳۸۵ ساخته شده است. در طول اسکله چهار پلکان برای سوار شدن قایق های تفریحی و چهار محل برای تماشای دریا ساخته شده و دارای نورپردازی زیبا است. با قدم زدن بر روی این اسکله می توان مسجد ساحلی خاتم الانبیا، اسکله ماهیگیری و رشته کوه های جنوبی کشور ایران را مشاهده کرد.

در سالهای اخیر به دلیل پیدایش این جاده از مرغان مهاجراثرچندانی نیست . وسعت این استخر۱۳۸ هكتار وعمق متوسط آن یك متر است . ذخیره آبی آن ۵/۱ میلیون متر مكعب است وتنها منبع آب تامین كننده ۴۰۰ هكتار شالیزار است . در این محل درختان توسكا در برخی از مناطق كم آب تر روییده بود كه به خاطر پوسیدگی بر سطح آب به حالت شناور باقی مانده وشبه جزیره های كوچكی را تشكیل داده و منظره بدیعی را پدید آورده اند.

تصاویر دیدنی از مرداب استیل در آستارا

مرداب استیل

تصاویر دیدنی از مرداب استیل در آستارا

آستارا

تصاویر دیدنی از مرداب استیل در آستارا

مرداب استیل در آستارا

تصاویر دیدنی از مرداب استیل در آستارا

عکس های مرداب استیل در آستارا

تصاویر دیدنی از مرداب استیل در آستارا

طراحی های زیبا و هنرمندانه ی رستوران ها ، همیشه به جذب بیشتر مشتریان بیشتر کمک می کند.

جدیدترین مدل طراحی رستوران در شیراز دیده شده که سازه‌های آن از جنس نمک است که انتخاب آن به دلیل گندزدایی و بهداشتی بودن و به هدف معماری سبز تهیه شده است. در واقع با گازهایی که نمک از خود منتشر می‌کند هوای آلوده محیط را به طور طبیعی گندزدایی می‌کند و این یکی از جالب‌ترین و کم هزینه‌ترین راه‌های بهداشتی کردن محیط این رستوران است.

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

رستوران از جنس نمک

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

رستوران نمکی

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

از آنجا که معدن نمک و دریاچه نمک در نزدیکی محل ساخت و ساز این پروژه یعنی رستوران نمک بوده است مدیر پروژه تصمیم بر آن گرفته که سازه‌ها را کاملا از نمک قرار دهد که البته برای زیبایی و جلوگیری از یک نواختی از نمک اشکال مختلفی نظیر پودر نمک، سنگ و لایه‌های فشرده را در بنا بکار برده اند.

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

رستوران نمکی در شیراز

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

عکس های رستوران نمکی در شیراز

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

طراحی داخلی به صورت مدرن و سنتی است. لایه‌های داخلی با الهام گیری از غارهای نمک ساخته شده است که با دخالت دادن تمدن امروزی در آن کاری کرده‌اند که بخش های مختلف رستوران، بدون هیچ مشکلی برای مشتری‌ها و مالکین مورد استفاده باشد.

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

رستوران از جنس نمک

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

رستوران از جنس نمک در شیراز

معرفی رستوران نمکی در شیراز + تصاویر

طراحی پیچشی پله‌ها هم بسیار جالبند. صندلی‌ها و دستگیره‌ها و کف پله‌ها را از ذوب کردن قوطی‌های نوشابه آلومینیومی مغازه‌های اطراف تهیه کرده‌اند که بسیار جالب است. میزها از جنس سنگ نمک‌اند اما صندلی‌ها آلومینیومی‌اند.

خانه‌ی عامری‌ها یکی از خوشانس ترین خانه های تاریخی

به گزارش تکناز این خانه ای که مشاهده میکنید یک خانه ی تاریخی زیبا است که در کاشان، محله‌ی «سلطان میراحمد»، خیابان علوی، سرراست‌ترین آدرس برای رسیدن به بیش از نیمی از بناها و خانه‌های تاریخی این شهر است، خانه‌ی «طباطبایی‌ها»، «بروجردی‌ها»، «احسان»، «عباسیان»، «منوچهری» و «عامری‌ها».

خانه‌هایی که اگر بخواهید هریک را به‌عنوان خانه‌ی برتر از نظر معماری، هنر و زیبایی انتخاب کنید، ریسک بزرگی است، چون معماری، تزیینات، نحوه‌ی ساخت و هنر به‌کار رفته در هریک، ارزش خاصی دارد.اما تفاوت این خانه‌های ارزشمند با خانه‌های تاریخی شهرهایی مانند تهران، شیراز و اصفهان قابل تأمل است؛ تفاوتی از زمین تا آسمان، در توجه و نوع استفاده‌ای که اکنون از آن‌ها می‌شود؛ هتل و موزه، در مقابل منقل‌خانه و خرابه!

 خانه‌ی عامری‌ها یکی از خوشانس ترین خانه های تاریخی

حیاط در دست مرمت خانه‌

«خانه‌ی عامری‌ها» نمونه‌ی شاخصی از خانه‌های تاریخی خوش‌شانس در کاشان است که هرچند حدود ۳۰ سال پیش، ۱۰ حیاط آن به زباله‌دانی مردم محله، محل فروش سیمان یا مکانی برای ماشین‌های قراضه تبدیل شده بود، اما حالا به‌خاطر توجه و مرمت، زیبایی به حیاط‌ها بازگشته و کاربری‌های متفاوتی به هر کدام از حیاط‌ها، اتاق‌ها و بخش‌های مختلف خانه داده شده است.‌

خانه‌ی عامری‌ها یکی از خوشانس ترین خانه های تاریخی

خانه‌ی عامری‌ها

آنچه را که از این عمارت باقی مانده، به دوره‌ی قاجار متعلق می‌دانند، اما براساس منابع و شواهدی که در بخش‌های کوچکی از خانه وجود دارد، بنای اصلی خانه‌ی «عامری‌ها» در دوران زندیه ساخته شده، اما پس از زلزله‌ی بزرگی که در اواخر آن دوره‌ی تاریخی در کاشان رخ داد، تقریبا همه‌ی خانه‌های این شهر با خاک یکسان شدند و فقط چند بنا و چند ستون اصلی خانه‌ی «عامری‌ها»

در دل خاک سالم ماندند. این خانه در دوره‌ی قاجار (قرن ۱۳ هجری قمری) توسط مرحوم «سهام‌السلطنه عامری» به‌عنوان محل سکونت فامیلی انتخاب و ساخته شد و توسعه یافت و بناهای دیگری هم به آن اضافه شدند. البته نشانه‌های باقی‌مانده از دوره‌ی زندیه، اکنون در حیاط «خورشیدکلا» به‌عنوان شاهدی از آن زمان نگهداری می‌شوند.

 خانه‌ی عامری‌ها یکی از خوشانس ترین خانه های تاریخی

یکی از حمام‌های خانه‌ی عامری‌ها

از سوی دیگر، نباید از دیوارهایی که با نقاشی‌های شاگردان «صنیع‌الملک» در زیرزمین حیاط «خورشیدکلا» وجود دارند، چشم پوشید که تا ۱۵ سال پیش، زباله‌دانی بود.

خانه‌ی عامری‌ها یکی از خوشانس ترین خانه های تاریخی

نصب آسانسور

اگر قصد دیدن خانه‌های تاریخی کاشان را دارید، با وجود تغییر کاربری خانه‌ی عامری‌ها به هتل، هنوز هم می‌توانید بدون یک شب ماندن در این بنای تاریخی، مانند دیگر خانه‌های قرارگرفته در محله‌ی «سلطان میراحمد» از آن دیدن کنید، فقط سه حیاط از دسترس گردشگران خارج شده و هفت حیاط برای ورود گردشگران آماده‌اند، البته در صورت خریدن بلیت ورودی.

برای اقامت در هر کدام از ۱۱ اتاق (کاشانک) و ۴ سوییت (کاشانه) آماده‌شده در مرحله‌ی نخست مرمت خانه‌ی تاریخی عامری‌ها، با توجه به بالا و پایین رفتن قیمت دلار، هر شب باید معادل ۴۵۰هزار تا یک‌میلیون تومان پرداخت کنید. البته با وجود اعلام این قیمت‌ها هنوز باید تا قطعی شدن قیمت اتاق‌های این هتل پنج ستاره صبور باشید ولی خانه زیبایی است و با یک تمیر اساسی همانند قصر خواهد شد.

 خانه‌ی عامری‌ها یکی از خوشانس ترین خانه های تاریخی

 تاسیسات در حال نصب

خانه‌ی عامری‌ها یکی از خوشانس ترین خانه های تاریخی

حیاط در دست مرمت

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه ی طباطبایی ها، عروس خانه های ایران است که معماری متناسب و ظاهر فوق العاده زیبایش این شهرت و نام را برای آن به همراه آورده است. این خانه در زمینی به مساحت ۴۷۳۰ متر مربع و در حدود سال ۱۲۵۰ قمری با مهارت و هنرمندی معمار معروف کاشانی استاد علی مریم احداث گردیده است.

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

خانه زیبا و دیدنی طباطبایی ها در کاشان ( تصویری)

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

یكی از شاهكارهای معماری ایرانی – اسلامی گنبد سلطانیه است که نه تنها در ایران بلكه در جهان شهره است ، در بیست نهمین اجلاس عمومی جهانی سازمان یونسكو در دوربان ژوییه ۲۰۰۵ بنای گنبد سلطانیه به اتفاق آرای كشور های حاضر در این كمیسیون به ثبت میراث جهانی رسید .
در این اجلاس كه با حضور سفیران ۱۷۶ كشور جهان و ۷۰۰ كارشناس برجسته منعقد شد همه حاضران بدون هیچ مخالفتی به ثبت این اثر رای موافق دادند بدین ترتیب این گنبد پس از تخت جمشید ، زیگورات چغازنبیل ، میدان نقش جهان ، پاسارگاد ، تخت سلیمان ،
ارگ بم به عنوان هفتمین اثر ثبت شد كه سال ۲۰۰۸ نیز بیستون به عنوان هشتمین اثر ایرانی در این كمیسیون ثبت جهانی شد ، قابل ذكر هست كه ایران از معدود كشور هایی هست كه شهر های آن در این سازمان ثبت جهانی شده اند شهر های اصفهان و یزد نیز
در سازمان میراث جهانی ثبت شده اند. در ۳۰ كیلومتری جنوب زنجان و در مسیر محور ارتباطی و تاریخی حد فاصل فلات مركزی ایران و صفحات شمال غربی كشور دشتی پهناور آوردگاه سپهر آسمان با بنایی بسیار عظیم و گنبدی نیلگون و بس مرتفع موسوم به سلطانیه گردیده است .
پروفسور آرتور پوپ كه عمری را به شیفته گی تمام صرف كندوكاودر معماری ایران زمین سپری كرد . در مورد بنا های آرامگاهی در ایران تحقیقات گسترده ای را انجام داده است كه قسمتی از ان را كه از كتاب معماری ایران وی گرفته شده است در سرآغاز توصیف
این گنبد می نویسد : ” فرمانروایان محلی ، بازرگانان و افراد بشر دوست – كه در میانشام زنان كم نبودند – برای ایجاد كاروانسرا ها ، پل ها ، بازارها ، كتابخانه ها ، مقبره ها و باغ ها بانیان سخاوتمندی ودند .

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

بنا های معروفشان ساختمان های شخصی بودند و مبین قدرت ، شخصیت ، رقابت ، ذوق و مقام آنان . بنابراین از نقش مهمی كه آرامگاهها در معماری ایرانی داشته اند نباید تعجب كرد ، نقشی چنان حیاتی كه گاه نخستین كار فرمانروایان پس از بر تخت نشستن اقدام به ساخت آرامگاهش بود شاید در مقام كاری برای اثبات جالودانگی .

برای ایرانیان چشم انداز های عظیم برف پوش ، دره هایی به پهناوری یك ایالت و جلگه های پهن و درخشان مستلزم ایجاد بناهایی متناسب با این شكوه و عظمت طبیعی است در چنین ساحتی ، كه بنا های معمولی در برابرش ناچیز می نمایند ، تمایل به استفاده ی جسورانه از مقیاس ناگزیر بود وظیفه دائم معماری ایرانی پر كردن شكاف هولناك میان دو دنیای خاكی و افلاكی به هر دو صورت طبیعی و نمادی است .

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

ان مهم به وسیله ی بناهایی كه سر به آسمان می آسایند عملی گردید.

گنبد آسمان با گنیدهای عظیمی مورد تقلید قرار گرفت كه پیوسته امكان عبادتی جادویی را برای تقاضا نعمت ، بركت و قدرت فراهم ساخن.”

به فرمان الجایتوفرمانروای ایلخانی در جلگه باز و زیبای سلطانیه ،شهر شگفت انگیزی به عنوان پایتخت بنا شد احداث این شهر كه

بنای آن به سال ۱۳٫۵ میلادی آغاز شد و در سال ۱۳۱۳( ۷۰۲ الی ۷۱۰ هجری قمری ) به اتمام رسید.كار بس عظیم و

سریع بود . محصول این تلاش بی وقفه شهری شد به وسعت تقریبی تبریز كه بزرگترین شهر امپراتوری ایلخانی محسوب می شد

و مقبره الجایتو به مثابه بنایی بسیار وسیع بر تمام آن مشرف بود .این شهر به یكی از بزرگترین دستاوردهای معماری ایرانی تبدیل شد .۶

سال پس از پایان این كار سترگ ، الجایتو درگذشت و با مرگ او موقعیت سلطانیه نیز متزلزل شد . دیری نپایید كه با سقوط

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

ایلخانان آخرین نشانه های رونق و شكوه این پایتخت نو پا نیزساقط شد ، ۷۰ سال پس از مزگ الجایتو ، سلطانیه در حمله

تیمور لنگ غارت و چپاول شد.بسیاری از ابنیه هم آن ویران گشت و كوچ مردمانش ناگزیر شد .بدین صورت یكی از عظیم ترین ابنیه

های دوران اسلامی كه در زمانی بسیار كوتاه ساخته شد و رونقو شوكوفایی كوتاهی به خود دید به سرعت دستخوش ویرانی شد

و در این روند شهری نو پا كه به مثابه پایتخت ایلخانان شكل گرفتهبود نیز موجودیت سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی خود را از دست

داد و تبریز دوباره جای آن را گرفت.شاید به جرئت بتوان ادعا كردكه در تاریخ كهن ایران هیچگاه احداث یك شهر بزرگ حكوكتی ،

اوج گیری و سقوط آن همچون سلطانیه با عمری كوتاهتر از یك سده سابقه نداشته است.طبیعتاً دوره اقبال وواوج تجلی آرامگاه

معظم سلطانیه نیز متاثر از ظهور و افول پیش گفته ی بسیار كوتاهبوده است . اما به رغم گزند های فراوان و تمامی جفایی كه بر این

بنایی بی رقیب رفته است از ارزشهای كم نظیر آن در عرصهمعماری اصیل ، ابداعات تكنیكی ، مهندس سازه و اجرای خارق

العاده پیكره و تزئینات مختلف داخلی و خارجی چیزی كاسته نشده است .در حقیقت ساطانیه را باید حاصل دستاوردهای كم نظیر معماری

پر هیبت سلجوقی و تكامل آن در دوره ایلخانی تلقی نمود.معماریسلجوقی ، موقر ، نیرومند و دارای ساختاری بغرنج ، حاصل

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

رستاخیزی در فرهنگ و هنر و معماری ایرانی است . این رستاخیز در اوایل سده دهم میلادس با ظهور سامانیان

در عرصه حكومتی ایران آغاز شد و در دوره سلجوقیان به اوج خود رسید .

بنای عظیم سلطانیه كالبدی عظیم و هشت ضلعی است كه گنبدی نیم كره مانند به ارتفاع ۵۴ متر و قطر ۲۵ متر بر فراز آن قرار دارد . سطح خارجی گنبد از كاشیهای ابی روشنی كه به زیبایی هر چه تمام تر پوشیده شده بود و بر فراز هر یك از رئوس این پیكره هشت

ضلعی مناره ای ظریف قرار داشت كه با كاشی آبی تزئین شده بود و این گونه به نظر می آمد كه پایه های نگینی عظیم را بر گرفته اند.

بر فراز كالبد آجری و مرتفع بنا در تمامی جوانب ، بقایای نوار قرنیز پهن و مقرنس كاری شده ای یالاترین بخش دیواره ها را تزئین می نماید و به زیبایی ، ارتباط بصری پیكره ی عمودی و انحنای

گنبد عظیم را تامین می كند . گر چه در گذر قرون و اعصار ، پوشته ی خارجی گنبد و هشت مناره ی انتهایی و بخش هایی از مقرنس كاری نهایی آن به شدت آسیب دیده اند اما هنوز می تواند تصویری از این آرامگاه بی ماندد و شاكله ی آن را در زمان بر پایی خود مجسم كنند.فضای اصلی آرامگاه در داخل صحنی بیار رفیع و پر ابهت است .

نورگیریهای استادانه ای در ارتفاه ، چشم ناظر را بی اختیار به مكث بر هر مدخل مشبك در هشت جانب به سمت بالاترین نقاط فضا و سقف زیرین گنبد هدایت می كند . حجم بسیار عظیم این ارامگاه از داخل فضایی هشت وجهی و میان تهی است كه در

طبقه همكف و طبقه بالاتر آن دهلیز های بزرگ و بالكنهاب داخلی زیبایی غنای خاصی به فضایی گفته شده می بخشد.در طبقه دوم ارامگاه دهلیزهای بزرگتری رو به فضای بیرون طراحی شده اند كه ضمن كاستن از وزن بنا فضا های خالی ، سایه روشن های متناسب

و چشم انداز های بی نظیری را از فراز بالكنهای مرتفع آرامگاه به هشت جانب دشت وسیع می گسترانند.طاقنما های ظریفی كه در طبقات زیرزمین دهلیز ها در بدنه ی مستحكم آجری تعبیه شده اند با آرامش و عظمتی خاص نمای پر هیبت آرامگاه را تكمیل می كنند.

گنبد نیلگون بسیار عظیم سلطانیه به اتقاد آرتور پوپ به رغم حجم بزرگش سبك و با روح به نظر می رسد و مانند طاق آسمان مستحكم است . بارها و فشار ها به درستی در نقاط نسبتاً معدودی تمركز یافته اند و هیچ مانعی برای آنكه حركت هماهنگ و روبه عروج بنا را كند یا مخدوش كند وجود ندارد از این رو بنا از لخاظ ساختار یك شاهكار است.


گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

اینجا عظمت و آرامش هم تحقیر و هم تكریم می شوند . در ین فضا

انسان هم كوچك و هم بزرگ می شود.. اگر چه فضا های محصور

بزرگتری وجود دارد همچون معبد پانتئون در رم ولی شاید هیچكدام ،

وحدت ، قدرت و زیبایی آرام و شاهانه را این چنین نمایان نكرده باشند .

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

این بنا تحقق رویای شاعرانه بود:

” كاخی عظیم تر از كوه

درخشان چون ستارگاه

به پهنای عالم

وسربرافراشته بر آسمان “

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

مشخصات فنی بنا

بستر این بنا از طبقات فشرده ی شن و ماسه به عمق تقریبی ۸ متر تشكیل شده و از مقاومت بسیار خوبی برخوردار است . بنای آرامگاه بر هشت جرز عظیم به صورت هشت ضلعی قرار گرفته عرض این جرز ها ۶٫۸۷ متر و طول آن ها از بیرون ۱۷ متر و از داخل

۸٫۶۰ متر است كف گنبد سلطانیه با زیر سازی آجر فرش و شفته ی آهك و روكش سنگ مرمر سفید یا سنگ رخام فرش شده بود .

شاخص ترین بخش آرامگاه طبقه ی فوقانی و جدا از دهلیز های داخلی آرامگاه در طبقات پایین بالكن هایی هشت گانه ای هستند كه از ایوان ها رو به بیرون شكل گرفته اند و دارای تزئینات زیبایی از كاشی كاری ، مقرنس كاری ، تسمه كشی ، گچ كاری ، و تلفیقهایی از آجر و كاشی و سرانجام كتیبه های متهدد هستند . این ایوان ها هر یك به طور متقارن به سه واحد طاق و تویزه تبدیل شده اند و طاق های ۲۴ دهلیز خارجی و آرایش سقف آن ها در زمره ی زیباترین و جذاب ترین تزئینات هنر گچبری ایران قلمداد می شود. از ویژگی های مورد توجه این بنا نحوه ایجاد ارتباطات عمودی در طبقات است كه با منطقی ترین روش با راه پله های

متعدد تامین شه است . بدین ترتیب كه در سطح همكف بنا چهار واحد پله تعبیه شده است. بدین ترتیب كه در سطح همكف بنا چهار واحد راه پله تعبیه شده است . راه پله های جرز های شمال شرقی و شمال غربی كه در جوار ورودی های اصلی قرار دارند طبقه ی همكف را به ترتیب به بقیه طبقات متصل می كنند. در منتهی علیه هر ره پله در طبقه ی دوم تراس نسبتاً بزرگی تعبیه شده است كه پوشش گنبدب شكل دارد در طبقات بالاتر راه پله های اختصاصی قرار دارد و در مجموع هشت واحد راه پله در این بنا ارتباطات بین طبقات را تسهیل می كنند. بنای گنبد سلطانیه از نظر تزئینات نیز از شاخص ترین نمونه های معماری اسلامی ایران به شمار می رود.

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

انواع تزئینات این گنبد عبارتند از :

تزئینات آجری

تزئینات گچ بری

كتیبه ها

كاشی كاری

تزئینات رنگ و نقاشی

تزئینات سنگی

تزئینات چوبی

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

آجر كاری در این بنا به سه صورت اجرا شده است : آجر های قالبی، آجر های كنده كاری شده و تلفیق آجر و كاشی . آجر قالبی در ۴ ایوان جنوبی ، شرقی ، شمال شرقی و شمال غربی با نقوش هندس ی، گیاهی و گاه با كتیبه به كار رفته است.آجر های كنده كاری شده فقط در دو ایوان ، در دو جبهه ی شرقی و جنوبی ، استفاده شده است و روش تزئین آن ها آلت و لغت است. آلت این تزئینات را آجر های كنده كاری شده تشكیل داده اند . گچ نیز از دیگر عناصر تزئینی در گنبد سلطانیه است كه به وفور در نما های داخلی و خارجی بنا به كار رفته است.هنر كاشی كاری نیز در این بنا جایگاه ویژه ای دارد در تزئینات گنبد سلطانیه كتیبه نویسینیز همانند سایر هنر های ظریفه كه از شاخصه های زیبایی شناسی در معماری ایرانی اسلامی است، از موقعیت ممتازی برخوردار است.

كتیبه های دوره نخست تزئینات عموماً به خط كوفی زیبا و به شیو های مختلف و كتیبه های دوره دوم به خط جلی ثلث و انواع خطوط نوشته شده است.كتیبه های ایوان های غربی ، شمالی ، جنوب شرقی و جنوب غربی از زیبا ترین خطوط این بنای تاریخی است كه در فضا سازی ئ ایجاد عظمت در بنا نقشی به سزا دارند. طولانی ترین كتیبه ی این آرامگاه نوشته ای در ارتفاع ۳٫۹۰ متری از كف صحن است كه با عرض ۷۵ سانتی متر دور تا دور بنا چرخیده است.كتیبه ی بزرگ قرآنی دیگری نیز در پاكار گنبد به رنگ سفید در زمینه ی آبی

روشن به خط ثلث نوشته شده است.

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

در طبقه همكف بنای گنبد سلطانیه تربت خانه قرار گرفته است كه به صورت سالنی مستطیل شكل و به طول ۱۷٫۶۰ متر و عرض

۷٫۸۰ متر است. در ایوان ضلع جنوبی تربت خانه ورودی سردابه ای قرار دارد كه به طبقه زیر زمین بنا مرتبط است.طرح معماری سردابه كه محل دفن پادشاهان ایلخانی بود بسیار پیچیده و

دارای فضا های متعدد و تو در تو است و با توجه به فقدان سابقه ی آن در معماری آرامگاهی ایران به نظر می رسد از عقاید و آیین های بودایی مغولی نشئت گرفته باشد و همین امر به راز آمیز بودن بنا می افزاید . جدا از تربت خانه در محدوده ی وسیع فراگرد آرامگاه كه به « ابواب البر » موسوم بود سامانه ها و فضا های مهم حكومتی و خدماتی مانند « بیت الحكمه » و « بیت قانون » و « دارالشفا » جای داشتند .

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

هم اینك با ثبت اثر در فهرست میراث جهانی می توان این امید را داشت كه با تخصیص اعتبار و بذل توجهی كه شایسته ی سلطانیه باشد و با آزاد سازی پهنه های پیرامونی تمامی عرصه ی این سایت تاریخی به درستی گشوده و شناسایی شود.

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

گنبد سلطانیه به عنوان بزرگترین گنبد آجری جهان گونه ای كامل اً خاص و ابتكاری از سازه گنبد ها را با طرح جناغی ارائه می كند كه از نوع دو پوشه ی پیوسته است.

پروفسور پیرو سن پائولزی معتقد است كه سیستم دو جداره ی گنبد با دو قشر مواز ی . مجزا كه صرفاً با پشت بند های آجری بین خود به هم مربوط اند و فرم واحدی را می سازند از خصوصیات منحصر به فرد گنبد سلطانیه به شمار می رود و پیش از آن بی سابقه بوده است و از این رو عقیده دارد كه طرح گنبد عظیم كاتدرال « سانتاماریا دل فیوره» ( كلیسای عظم مریم مقدس) در فلورانس ایتالیا كه صد سال پس از گنبد سلطانیه توسط برونلسكی و گیبرتیساخته شده به تقلید از گنبد سلطانیه طرحی و اجرا شده است.

حاص سخن آن كه معماران زبر دست ایرا بداعتی خارق العاده را در قرن ۵ هجری با بنای گنبد مسجد جامع اصفهان آغاز كردن د و بعد از دو و نیم قرن تمامی حاصل تجربیات خود را در گنبد سلطانیه خلاصه كرده و بنایی ساختند كه در تارخ معماری جهان نوعی خاص از ساختمان گنبد ها را عرضه می كند.

گنبد سلطانیه یکی از شاهکارهای بی نظیر ایران

بعد از احداث گنبد سلطانیه هرگز بنایی به این اهمیت و عظمت تكرار نشد و روند ۲۵۰ ساله ای كه از اوج اقتدار سلجوقیان آغاز شده بود در اوج شكوفایی حكومت ایلخانان به حد كمال خود رسید و در دوران صفویه با گنبد های مساجد شیخ لطف الله و مسجد شاه اوج

گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

چغازنبیل نیایشگاهی است باستانی که در هنگامه تمدن شکوهمند عیلام و تقریبا
هزار سال پیش از تخت جمشید، در ایران کهن برای ستایش این شوشیناک (خدای
شوش) در هفت مرتبه بنا شد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی شبکه خبر،
چغازنبیل بخش بر‌جای مانده از شهر باستانی دوراونتش مهمترین شهر تمدن عیلام
است، تمدنی شکوهمند که پیش از ورود آریائیان بر ایران زمین حکم می راند.

گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

عیلام؛ یکی از نخستین تمدن های تاریخ

عیلامی‌ها یا ایلامیان یکی از اقوام سرزمین ایران بودند که از ۳۲۰۰ سال
پیش از میلاد تا ۶۴۰ پیش از میلاد، بر بخش بزرگی از مناطق جنوب غربی فلات
ایران فرمانروایی می‌کردند.

 گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

تمدن عیلام یکی از قدیمی‌ترین و نخستین تمدن‌های جهان است. بر اساس
بخش‌بندی جغرافیایی امروز، عیلام باستان سرزمین‌های خوزستان، فارس، کردستان
ایلام و بخش‌هایی از استان‌های بوشهر، استان کرمان، لرستان، استان
چهارمحال و بختیاری، و کرمانشاه و در دوران هایی تا جنوب دریاچه ارومیه را
شامل می‌شد.

نام این قوم هالتامتی (Haltamti) و سپس آتامتی (Atamti)
بود که اکدیان آن را عیلام تلفظ می‌کرده و در کتابِ مقدس یهودیان نیز به
همین شکل آورده شده است. این واژه به معنای «کوهستانی» است، که به محل
زندگی این مردمان در دامنه‌های زاگرس اشاره دارد.

گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

نام دو استان در ایران امروز برگرفته از نام آنان است. علاوه بر استان
ایلام، نام خوزستان نیز از واژه Ūvja آمده که از روی کتیبه نقش رستم و
کتیبه‌های داریوش در تخت جمشید و شوش، به معنای عیلام بوده و بنا به گفته
ایرج افشار در «نگاهی به خوزستان: مجموعه‌ای از اوضاع تاریخی، جغرافیایی،
اجتماعی و اقتصادی منطقه» در یونانی Uxi تلفظ می‌شده و اگر گفته ژول آپِر
را بپذیریم در عیلامی Xus یا Khuz بوده است.

زبان مردمان عیلام

زبان عیلامی با هیچیک از زبان‌های سامی و هندواروپایی ارتباط نداشته و
زبانی جدا به شمار می‌آید. برخی از پژوهشگران این زبان را با زبان دراویدی
در هند هم‌خانواده می‌دانند .

زبانِ عیلامی، جایگاه خود را پس از
ورود اقوام آریائی نیز نگه داشت و زبان دوم نوشتاری حکومتِ ایران در دورانِ
هخامنشی بود. در بیشتر سنگ نوشته‌های عصڕ هخامنشی ترجمه عیلامی و بابلی
(زبان بین‌المللی آن روزگار) نوشته‌ها نیز آمده است.

ابن ندیم صاحب «الفهرست» در نقل قولی از المقنع (عبدالله ابن المقفع)
زبان‌های ایرانی را «پهلوی، دری، خوزی، پارسی و سریانی» می‌شمارد که
گواهی‌ست بر حضور زبان عیلامی (خوزی) تا دوره‌های آغازین اسلامی.

عیلامیان؛ نه سامی و نه آریایی

عیلامیان نه آریایی بودند و نه سامی. برخی از پژوهشگران ایلامیان را با دراویدیان هند هم‌خانواده می‌دانند.

عیلامیان و سومری‌ها

گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

عیلامی‌ها در برخی از دوره‌های تاریخی زیر نفوذ دولت سومری میانرودان
بودند. ولی در سال ۲۲۸۰ پیش از میلاد عیلامیان که در اوج قدرت خود بودند،
اور پایتخت سومریان را اشغال و غارت و خدای ویژه آن را به اسارت بردند.
سومر مستعمره و خراج گذار عیلام شد و در پایان در ۲۱۱۵ ق.م در دوره
فرمانروایی ریم سین دولت مشترک سومری – اکدی را به طرزی نابود کردند که ملت
سومر هیچگاه نتوانست از خرابه‌های تاریخ سر برآورد. مشیرالدوله پیرنیا در
این باره می‌نویسد:

«دِمورگان و سایر نویسندگان فرانسوی به‌این
عقیده‌اند که غلبه عیلامیها بر سومری‌ها و مردمان بنی سام نتایج تاریخی
زیادی دربر داشته، توضیح اینکه عیلامیها بقدری با خشونت و بقسمی وحشیانه با
ملل مغلوبه رفتار کرده‌اند، که آنها از ترس جان از مساکن و اوطان خود فرار
کرده، هرکدام بطرفی رفته‌اند.

بنابراین عقیده دارند مردمی که در
رأس خلیج پارس و بحرین سکنی داشتند، بطرف شامات رفته و شهرهای فینیقی را
تأسیس کرده در تجارت و دریانوردی معروف شدند، گروهی که ربّ النوع آسور را
پرستش می‌کردند، بطرف قسمت وسطای رود دجله و کوهستان‌های مجاور آن رفته
شالوده دولت آسور را نهادند.

 مهاجرت ابراهیم با طایفه خود به
فلسطین و بالاخره هجوم هیکسوس هایِ سامی نژاد بمصر و تأسیس سلسله‌ای از
فراعنه در آن مملکت نیز از نتائج غلبه عیلامیها بر ملل سامی نژاد بود. اما
کینگ باین عقیده‌است، که غلبه عیلامیها در ممالک غربی دوام نیافته، زیرا
عیلامیها، چون استعداد اداره کردن مملکتی را نداشتند و غلبه آنها بیشتر به
تاخت و تاز شبیه بود، نتوانستند ممالک مسخره را حفظ کنند.»

و سرانجام، نابودی تمدن عیلام

در سال ۶۴۰ ق.م. آشور بانیپال پادشاه نیرومند آشور، عیلام را تصرف کرد.
مردم عیلام همگی کشته شدند و دولت آنان نابود شد. تمدن دیرینه عیلام، پس
از هزاران سال مقاومت در برابر اقوام نیرومندی چون سومری‌ها، اَکَدی‌ها،
بابلی‌ها و آشوری‌ها از دشمن خود آشور شکست خورد و از صفحه روزگار ناپدید
گردید. کتیبه آشور بانیپال در باره فتح و نابودی عیلام چنین می‌گوید :

«
تمام خاک شهر شوشان و شهر ماداکتو و شهرهای دیگر را با توبره به آشور
کشیدم، و در مدت یک ماه و یک روز کشور عیلام را با همه پهنای آن، جاروب
کردم. من این کشور را از چارپایان و گوسپند، و نیز از نغمه‌های موسیقی
بی‌بهره ساختم و به درندگان، ماران، جانوران و آهوان رخصت دادم که آن را
فرو گیرند.

چغازنبیل

 گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

زیگورات چغازنبیل در سال ۱۹۷۹ به عنوان اثری ایرانی، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت گردید.

بلندی
آغازین این بنای با شکوه ۵۲ متر و در ۵ طبقه ساخته شده بود اما امروزه
ارتفاع آن ۲۵ متر و تنها ۲ طبقه و نیم از آن باقی مانده‌است.

چیستی نام چغازنبیل

 گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

«چغازنبیل» که نام باستانی این بنا است، واژه‌ای محلی و مرکب از دو
واژه «چُغا» (در زبان لری به معنی «تپه») و زنبیل (به معنی «سبد») است که
اشاره‌ای است به مکان معبد که تپه بوده و آن را به زنبیل واژگون تشبیه
می‌کردند. این مکان نزد باستان‌شناسان به «دور-اونتش» معروف است که به
معنای «دژِ اونتش»» است.

اونتاش گال پادشاه ایلام باستان است که
دستور ساخت این شهر مذهبی را داده‌است. بنای چغازنبیل در میانه این شهر
واقع شده‌است و مرتفع‌ترین بخش آن است.

سده‌های متمادی این بنا در
زیر خاک به شکل زنبیلی واژگون مدفون بود تا اینکه به دست رومن گیرشمن
فرانسوی در زمان پهلوی دوم از آن خاکبرداری گردید. گرچه خاکبرداری از این
بنای محدب متقارن واقع شده در دل دشت صاف موجب تکمیل دانش دنیا نسبت به
پیشینه باستانی ایرانیان گردید اما پس از گذشت حدود ۵۰ سال از این کشف، دست
عوامل فرساینده طبیعی و بی دفاع گذاشتن این بنا در برابر آنها آسیبهای
فراوانی را به این بنای خشتی – گلی وارد کرده و خصوصا باقیمانده طبقات
بالایی را نیز دچار فرسایش شدید کرده‌است.

چغازنبیل؛ یادگار تمدن شکوهمند عیلام

 گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

محوطه تاریخی چغازنبیل در استان خوزستان واقع در جنوب غربی ایران، در

حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلاد مسیح در دوران عیلامی ها آغاز شد، بعد از حمله
آشوری‌ها ناتمام ماند. هزاران خشت وآجر استفاده نشده‌ای که در این محوطه
باقی مانده، گواهی بر این موضوع است. چغازنبیل به سال ۱۹۷۹ در فهرست آثار
جهانی یونسکو ثبت شد. ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر باستانی شوش قرار گرفته است. ساخت این شهر که

چغازنبیل در اوایل قرن ۱۳ قبل از میلاد توسط
پادشاه ایلامی «اونتاش نپیریشا» در نزدیکی رود دز ساخته شده و «دوراونتاش»
نامیده شد. معنای دوراونتاش «قلعه اونتاش» است. البته در برخی متون میخی از
این شهر با عنوان «ال اونتاش» به معنی شهر اونتاش نام برده شده است.

 در
مرکز شهر معبد عظیمی به صورت مطبق بنا شده که امروزه دو طبقه از آن هنوز
پابرجاست. این معبد «ذیقورات» نام دارد که به دو تن از خدایان بزرگ
عیلامیان یعنی «اینشوشیناک» و «نپیریشا» اهدا شده. معبد چغازنبیل بزرگترین
اثر معماری بر جای مانده از تمدن ایلامی است که تا کنون شناخته شده است.

دورتا
دور ذیگورات را دیواری احاطه می‌کرده که در مجاورت آن در جبهه شمال غربی
معابدی برای خدایان «کریریشا»، «ایشنی‌کرب» و «هومبان» بنا شده است. همچنین
معابد دیگری در جبهه شمال شرقی قرار داشته‌اند. مجموعه این معابد توسط
حصار دیگری احاطه می‌شده است. در خارج از این حصار بقایای اندکی از
خانه‌های شهر در سطح زمین دیده می‌شوند.

دورتادور شهر سومین دیوار
قرار داشته که کل شهر را محصور می‌کرده. طول این حصار خارجی حدود چهار
کیلومتر است. در زاویه شرقی شهر و در نزدیکی حصار خارجی، کاخ‌های شاهی قرار
داشته‌اند. در زیر یکی از این کاخ‌ها پنج مقبره زیرزمینی کشف شده است که
احتمالا به خانواده شاهی تعلق داشته‌اند. در طرف مقابل شهر و بر روی ضلع
شمال غربی حصار خارجی مخزنی برای آب موجود است.

«ذیقورات» با تشدید
بر روی حروف «ق» و «ر» کلمه‌یی اکدی است. در ایران این کلمه عموماً
«زیگورات» نوشته می‌شود. واژه زیگورات از فعل «زیگورو» به معنای «بلند و
برافراشته ساختن» مشتق شده است. واژه چغازنبیل نیز متشکل از دو جز «چغا» به
معنای تپه و زنبیل به معنای سبد است. گویا قبل از حفاری معبد، ویرانه‌های
تپه مانند آن یک زنبیل واژگونه را تداعی می‌کرده است و به همین علت شهر کهن
«دور اونتاش» را به این نام خوانده اند.

چرا چغازنبیل ثبت جهانی شد؟

معیار ۳: مجموعه چغازنبیل گواهی استثنایی بر تمدن کهن و از دست رفته عیلامی ها است.
معیار ۴: چغازنبیل نمونه‌ای برجسته از پرستشگاه عیلامی ها است که با معماری ویژه آن دوران بنا شده است.

بناهای مهم چغازنبیل

گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

یکی از کهن ترین سامانه های آبرسانی جهان

چسبیده
به حصار خارجی رو به جبهه شمال غربی ذیقورات، تاسیساتی متشکل از یک مخزن
در خارج دیوار و یک حوض واقع در درون حصار وجود دارد و شبکه ارتباطی آنها
یک سیستم متشکل از نهرهای کوچک بوده است. آب ذخیره شده در مخزن از طریق
همین سیستم وارد حوضی کوچک می‌شده و ساکنان چغازنبیل آب مصرفی خود را از
این حوض بیرون می‌کشیدند. برای اینکه آب به این مخزن برسد کانالی نزدیک به
۵۰ کیلومتر حفر می شود. این کانال از رود کرخه شروع می‌شود.

حصار
اول: این حصار در بر گیرنده ذیقورات و معابد و بنای نیایشگاه است که در آن ۶
دروازه وجود دارد و از طریق همین دروازه‌ها زائران به محوطه معبد وارد
می‌شدند. این حصار دارای ناودان‌هایی است که وظیفه دفع آب را بر عهده
داشته‌اند. مصالح به کار رفته در حصار اول خشت و گل‌کوبیده هستند. به این
حصار «تمنوس» می گفته اند.

حصار دوم: حصاری است که حصار اول و بخشی از بناهای تاریخی چغازنبیل را در بر گرفته است.

جصار
سوم: حصار سوم چغازنبیل نشانگر محدوده شهر بوده است و حصارهای اول و دوم و
مجموعه بناهای چغازنبیل را در بر می‌گیرد. مصالح به کار گرفته شده در ساخت
این حصار، عموما خشتی هستند.
در روی این دیوار ناودان‌هایی به
فاصله‌های تقریبی ۴۷ تا ۵۰ متر قرار گرفته‌اند. این ناودان‌ها به گونه‌ای
ساخته شده‌اند که آب را به بیرون حصار و به فاصله دوری هدایت کنند تا مانع
نفوذ آب به زیر دیوار و اطراف ناودان شوند.

ورودی شاهی

 گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

: این ورودی مجلل که در دیوار حصار خارجی شهر در ضلع جنوب شرقی نزدیک به کاخ شماره ۳ باز شده است از ۳ قسمت تشکیل می‌شود.

دروازه بزرگ

که در حصار اول قرار داشت و شرح آن در بخش بناهای داخل حصار اول آمد.

حیاط بزرگ

زوایای
این حیاط به طرف جهات اربعه است و پیادرویی از آجر شکسته به عرض ۷۰/۲ در
حاشیه درونی آن وجود دارد. در ضلع جنوب غربی و در تمام طول حیاط ۲ ردیف
موازی از اتاق‌ها دیده می‌شود که بین آنها و دیوار حصار شهر بن‌بستی وجود
دارد که آبهای حیاط از آنجا جاری می‌شده اند. در ضلع باریک بنا و در طول
حصار تنبوشه‌ای سفالین به قطر ۱۵ سانتیمتر از زیر دیوار میانی می‌گذرد که
آب اتاق درونی را به طرف اتاق طرف بیرونی هدایت می‌کرده است. کانال کوچکی
از اتاق ردیف خارجی عبور می‌کند و پس از گذشتن از زیر دیوار در درون
تنبوشه‌ای دیگر آب را به بیرون یعنی به طرف جنوب غربی می‌ریزد. در ۱۶ متری
اینجا راه آب مشابهی آب اتاق‌های مجاور را با شرایطی دیقیقاً مشابه تخلیه
می‌کند و بالاخره راه آب سومی که مشابه راه آب قبلی است در ۶ متری زاویه
غربی اتاق‌ها قرار گرفته است. روی ضلع شمال شرقی حیاط فقط یک ردیف اتاق
وجود داشت.

دروازه شاهی

دروازه
شاهی که مقابل دروازه بزرگ قرار دارد، فقط یک درگاهی دارد که با دو لنگه
در بسته می‌شود. کف این دروازه با خشت خام فرش شده است و روی آن را با
سنگفرشی از سنگ های تخت پوشانده اند. در اینجا پلکانی امکان دسترسی به پشت
بام را فراهم می‌کند. گذرگاهی به عرض ۴ متر ارتباط بین این حیاط و این دو
اتاق را تأمین می‌کند. فقط اتاق‌هایی که در طول شمال شرقی قرار دارند دارای
پوشش کفی با خاک کوبیده شده هستند. در جریان کشف دروازه شاهی، در سه محل
مختلف خمره‌هایی پیدا شدند که در وجه خارجی دیوارها کار گذاشته شده بودند.
این خمره‌ها بقایای اطفال سن پایین را در برداشته که آنها هم آهکی شده
بودند. این دروازه که به دروازه شاهی معروف است، دروازه عدالت نیز نامیده
شده است. در درون این دروازه بوده که شاه عدالت را به سبک شاهانه اجرا
می‌کرده است.

کاخ آرامگاه ها: در ضلع جنوب شرقی چغازنبیل و در
نزدیکی حصار سوم، مجموعه بناها‌یی قرار دارد که به آن محوطه شاهی گفته می
شود. کاخ آرامگاه‌ها در این محوطه قرار دارد. این نام را به دلیل وجود پنج
مقبره‌ زیر زمینی سرداب مانند در این کاخ، بر آن گذاشته‌اند. این مقابر
آرامگاه پادشاهان و شاهزادگان ایلامی بوده اند. علاوه بر این آثاری از
تزئینات شیشه‌ای و گل‌میخ‌های لعابدار در کاخ به دست آمده است.

کاخ شماره ۲: این کاخ سه حیاط دارد و با خشت خام ساخته شده است. در این کاخ چندین اتاق و یک حمام نیز وجود دارد.
کاخ
شماره ۳: این کاخ که در نزدیکی زاویه شرقی حصار بیرونی شهر قرار دارد، دو
حیاط دارد. حیاط‌های این کاخ نیز مانند کاخ شماره ۲ توسط اتاق هایی متصل به
هم ولی با امکانات و راحتی بیشتر نسبت به اتاق‌های کاخ شماره ۲ محاط شده
است.

نیایشگاه نوسکو

این بنا که در محوطه سکونت شاه قرار دارد به شکل (تی) انگلیسی است و نیایشگاه خصوصی شاه و خانواده سلطنتی بوده است.

گنجینه‌های ایران کهن؛ چغازنبیل + عکس

صفحه 4 از 512345